kontakt tel. +48 71 377 7111 lub +48 71 377 7222

Historia placu Orląt

Plac Orląt Lwowskich – historia widziana z okna

W historii Placu Orląt Lwowskich, jak w soczewce,  skupiają się sytuacje i wydarzenia  z bogatej i skomplikowanej historia Wrocławia – miasta wielu narodów i kultur.

Plac Orląt Lwowskich, będący fragmentem Przedmieścia Świdnickiego , od wczesnego średniowiecza aż do końca XVIIIw w zabudowany był domami o konstrukcji drewnianej i szachulcowej.  Spore zmiany w urbanistyce tego rejonu Wrocławia zapoczątkowali Francuzi. 6 stycznia 1807 roku wojska napoleońskie zdobyły Wrocław a  „...Napoleon kazał rozebrać mury miejskie Wrocławia. I choć była to decyzja okupanta - wyświadczył miastu przysługę, za którą należy mu się pomnik. Kształceni w technikach propagandowych Francuzi tak uzasadniali decyzję cesarza o rozbiórce murów: "aby mieszkańcy nigdy więcej nie zaznali nieszczęścia oblężenia".[...] „ (1) Beata Maciejewska www.wroclaw.gazeta.pl

Sam plac został wytyczony na początku lat 40 XIX wieku w związku z budową dwóch dworców kolejowych – Dworca Wrocław Świebodzki użytkowanego  do lat 90 ubiegłego wieku  oraz  Dworca Kolei Dolnośląskiej. Złożony z dwóch nieregularnych placów ze skwerami oraz fragmentu dawnej Magazinstrasse,

Plac Orląt - plany

w 1861 roku został przemianowany na Berlinerplatz.

mapa Wrocławia - 1903

Plac zabudowany został głównie w latach 50 i 60 XIX wieku m.in. budynkami

Plac Orląt lata 50-60

- willi Hennigów nr 1A, zaprojektowanej w 1856 roku, w latach 1857-1913 siedziba Królewskiej komisji Generalnej.
- miejskiej hali gimnastycznej (nr 2),
- łaźni miejskiej (nr 7), wybudowana wg proj. Richarda Plüdemanna i Karla Klimma w 1898 roku na terenie dawnego cmentarza św. Barbary

(1776-1897)

Plac Orląt Lwowskich 1776-1897

W drugiej połowie XIX wieku ówczesny Berlinerplaz był świadkiem parad żołnierzy Pułku Kirasjerów i Grenadierów, których koszary przylegały do placu (zabudowania dawnych koszar należą dzisiaj do Starostwa Powiatowego).

Podwale koszary

Latem 1933 roku, dla uczczenia 11 Regimentu Grenadierów roku zmieniono nazwę placu na Elferplatz a sam plac ozdobiono pomnikiem  grenadiera, który groźnym wzrokiem spoglądał na mieszkańców Breslau aż do 1945 roku.

Pomnik

Lata 30 XX wieku obfitowały w  często urządzane przemarsze i wiece z okazji uroczystości, świąt i zjazdów  min. Ogólnokrajowego Zjazdu Śpiewaczego w 1937 roku czy spotkań niemieckich nazistów.

Dworzec Świebodzki defilada

Zima 1945 roku była jednym z najbardziej tragicznych miesięcy zarówno w historii Wrocławia jak i samego placu Orląt Lwowskich. W styczniu 1945 roku Dowództwo Festung  Breslau wydało rozkaz opuszczenia miasta przez ludność cywilną. Ok. 700 tysięcy mieszkańców miasta  musiało opuścić Wrocław w ciągu kilku dni. Z okolic dworców codziennie zabierano wiele zwłok dzieci i starców, którzy zamarzli na ponad 20 stopniowym mrozie.
W czasie obrony Festung Breslau  roku znaczna część zabudowy, w wyniku bombardowań, ostrzału artyleryjskiego oraz działań wojennych  Armii Czerwonej oraz niemieckich obrońców Miasta uległa całkowitemu zniszczeniu.

Plac Orląt Lwowskich - 1945


Obecnie z przedwojennej zabudowy placu pozostało tylko kilka obiektów:
- Gemeinnütziges Pfandleihhaus der Stadt Breslau (Miejski Lombard tzw. Miejska Kasa Pożyczkowa) wybudowany według projektu G. Müllera w 1929 roku

Miejska Kasa Pożyczkowa

- pozostałości Dworca Kolei Dolnośląskiej - Zaprojektowany przez Juliusa Mangera  i otwarty został 18 października 1844 roku budynek Dworca Kolei Dolnośląskiej (Marchijski) z którego odprawiano pociągi w kierunku Legnicy.

Dworzec Dolnośląski

- Dworzec Świebodzki (Freiburger Bahnhof). Pierwszy dworzec Freiburski wg projektu inżyniera Cochiusa został oddany do użytku 28 października 1843 roku. W latach 1868-1874 został zastąpiony dzisiejszym kompleksem dworca. Zaprojektowany w stylu klasycystycznym przez berlińskich architektów Waltera Kylimanna i Adolfa Heydena.

Dworzec Świebodzki

Ostatni pociąg odjeżdżający z dworca Świebodzkiego został odprawiony pod koniec maja 1991 roku. Charakterystyczny dworcowy budynek można podziwiać w wielu polskich filmach. m.in. „Lalce” i „Stawce większej niż życie”.

 

Po zakończeniu działań wojennych plac otrzymał nazwę Braniborski, ale już w 1951, pod czujnym okiem radzieckich towarzyszy dla uczczenia działacza komunistycznego ruchu robotniczego i sekretarza KC WKPb (Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii bolszewików). dokonano zmiany nazwy na pl. Kirowa
W 1961 roku w miejscu zrujnowanych zabudowań pomiędzy dawnym pl. Słonecznym (pl. Legionów) i Dworcem Świebodzkim wytyczono nową ulicę która stanowi ostatni, 200 metrowy odcinek dzisiejszej ul. Piłsudskiego.

Na placu Orląt Lwowskich tradycyjnie kończyły się wszystkie przemarsze w czasie uroczystości 1 Maja

Plac Orląt - 1 maja 1967

, a w czasie stanu wojennego był on świadkiem demonstracji mieszkańców i walk z milicją i formacjami ZOMO

Plac Orląt - Stan Wojenny 1982

W 1990 roku nastąpiła ostatnia już zmiana nazwy placu. Dla upamiętnienia obrońców Lwowa w latach 1918-1020 nazwano go placem Orląt Lwowskich.

Placu Orląt Lwowskich, tak  jak wielu rejonów miasta nie ominęła powódź roku 1997

Plac Orląt - powódź 1997

, kiedy to fala powodziowa na Odrze  przekroczyła o 2-3 m najwyższe notowane dotąd stany . Cały rejon placu Orląt  znalazł się pod woda.

Początek XXI wieku to inwestycja która spowodowała spore zmiany w zabudowie Placu - w 2001 roku do użytku oddano dominujący nad placem swą charakterystyczna, oświetloną bryłą,  biurowiec Centrum Orląt.

Centrum Orląt - 2012

A jaka przyszłość czeka pl.Orląt Lwowskich ? Być może taka...

Plac Orląt - być może w przyszłości

  • EFL Service S.A.

    Plac Orląt Lwowskich 1
    53-605 Wrocław

    Tel.: +48 71 377 7111
    Tel.: +48 71 377 7222
    e-mail: kontakt@eflservice.pl

Galeria